به گزارش میزنفت، باج‌نیوزها یک‌شبه متولد نشدند و یک‌شبه هم به قدرت نرسیدند. رشد آنها محصول محیطی بود که فشار رسانه‌ای در آن جواب می‌داد. هر بار یک مدیر مقابل تهدید عقب نشست، این پیام به شبکه‌های فشار مخابره شد که می‌توان از ترس مدیران درآمد ساخت. همین نقطه، مرز میان یک مزاحمت رسانه‌ای و شکل‌گیری یک شبکه قدرتمند اخاذی بود.

ابعاد مالی پرونده نیز اهمیت ماجرا را نشان می‌دهد. ارزش پرونده باج‌نیوزها ۳ همت اعلام شده و یک همت از اموال این شبکه نیز مصادره شده است. این دو عدد نشان می‌دهد با چند اکانت ناشناس یا یک درگیری معمول رسانه‌ای روبه‌رو نبودیم. شبکه‌ای شکل گرفته بود که توانست فشار رسانه‌ای را به منفعت اقتصادی تبدیل کند و در حاشیه برخی صنایع بزرگ برای خود قدرت بسازد.

اما سؤال اصلی اینجاست؛ چنین شبکه‌ای چگونه توانست تا این اندازه رشد کند؟

 

باج‌نیوز چگونه قدرت گرفت؟

باج‌نیوز زمانی قدرت پیدا می‌کند که مدیر از آن بترسد. ابزار کار می‌تواند تخریب، موج‌سازی، حمله در شبکه‌های اجتماعی یا تهدید به انتشار مطالب باشد. اما هیچ‌کدام از این ابزارها بدون عقب‌نشینی طرف مقابل قدرت پایدار ایجاد نمی‌کنند.

وقتی فشار علیه یک مدیر نتیجه می‌دهد، یک پیام روشن به شبکه مخابره می‌شود؛ فشار بیشتر، منفعت بیشتر.

از همین نقطه چرخه‌ای شکل می‌گیرد که هر بار بزرگ‌تر می‌شود. هدف‌های تازه پیدا می‌شوند، دامنه حملات افزایش پیدا می‌کند و شبکه نیز به این نتیجه می‌رسد که فضای رسانه‌ای می‌تواند به ابزار درآمدزایی تبدیل شود.

به همین دلیل، بررسی پرونده باج‌نیوزها نباید فقط به سوی اخاذی‌کنندگان محدود شود. باید محیطی را نیز دید که امکان رشد چنین پدیده‌ای را فراهم کرده است.

 

همه مدیران یکسان نبودند

اما نباید تمام مدیران صنعت پتروشیمی را با یک معیار سنجید.در همین صنعت مدیرانی حضور داشتند که مقابل این فشارها ایستادند. برخی تخریب شدند، علیه آنها موج به راه افتاد و اکانت‌های بی‌نام‌ونشان برای حمله به آنها فعال شدند. با این حال حاضر نشدند در برابر فشار عقب‌نشینی کنند.

اتفاقاً مدیرانی که حاضر به کوتاه آمدن نبودند، می‌توانستند بیشتر مورد حمله قرار گیرند. منطق شبکه فشار روشن است؛ وقتی مرحله نخست جواب نمی‌دهد، شدت حملات افزایش پیدا می‌کند.

 

امروز باید این تفاوت دیده شود.

مدیری که هزینه مقاومت را پذیرفته نباید با مدیری که در برابر فشار عقب نشسته است، در یک جایگاه قرار گیرد. اگر قرار است پرونده باج‌نیوزها به یک اصلاح واقعی منجر شود، این تفکیک یکی از مهم‌ترین بخش‌های آن خواهد بود.
 

یک سوی پرونده کافی نیست

برخورد با شبکه اخاذی قدم ضروری بود، اما پایان کار نیست.پرونده‌ای با ارزش ۳ همت و یک همت اموال مصادره‌شده نشان می‌دهد مسئله ابعادی فراتر از چند درگیری رسانه‌ای داشته است. چنین شبکه‌ای برای رشد به زمان، فرصت و محیط مساعد نیاز دارد.

اگر فقط با عاملان اخاذی برخورد شود اما محیط مدیریتی مستعد پذیرش فشار تغییر نکند، مدل می‌تواند دوباره بازتولید شود. امروز یک شبکه حذف می‌شود و فردا مجموعه‌ای دیگر با نام و چهره تازه همان روش را ادامه می‌دهد.بنابراین مبارزه با باج‌نیوز فقط مسئله دستگاه امنیتی نیست؛ مسئله کیفیت مدیریت در صنایع بزرگ نیز هست.

 

مدیر شجاع نباید تنها بماند

صنعت پتروشیمی محل تصمیم‌های بزرگ و منافع اقتصادی گسترده است. طبیعی است که مدیران این صنعت زیر ذره‌بین رسانه‌ها قرار داشته باشند. نقد، پرسشگری و افشاگری بخشی از کار رسانه است و هیچ مدیری نیز نباید خود را مصون از نقد بدانداما نقد با اخاذی تفاوت دارد.

رسانه برای پاسخگو کردن مدیر فعالیت می‌کند؛ شبکه اخاذی از فشار برای کسب منفعت استفاده می‌کند. مرز این دو باید کاملاً روشن باقی بماند.

در سوی دیگر، مدیر سالم نیز باید بداند اگر مقابل فشار غیرقانونی ایستاد، ساختارهای نظارتی و حاکمیتی از او حمایت خواهند کرد. نباید شرایطی ایجاد شود که مدیر مقاوم هزینه بدهد اما مدیر ضعیف با عقب‌نشینی برای خود آرامش بخرد.

 

پاکسازی باید دوطرفه باشد

اکنون پرونده باج‌نیوزها فرصتی برای اصلاح مناسباتی قدیمی در حاشیه صنایع مادر ایجاد کرده است.اگر در بررسی مراجع مسئول مشخص شود مدیری آگاهانه به استمرار چنین مناسباتی کمک کرده، عملکرد و ادامه حضور او در ساختار مدیریتی نیز باید بررسی شود. در مقابل، مدیرانی که مقابل فشار ایستادند و هزینه مقاومت را پرداخت کردند، باید مورد حمایت قرار گیرند.

این تفکیک اهمیت زیادی دارد. صنعت پتروشیمی مدیران سالم، متخصص و شجاع کم ندارد. نباید مدیر مقاوم و مدیری که در برابر فشار تسلیم شده در یک قاب قرار بگیرند.

 

باج‌گیری را بی‌صرفه کنید

سه همت ارزش پرونده و یک همت اموال مصادره‌شده، تصویری از ابعاد پدیده‌ای است که توانسته در حاشیه صنایع بزرگ کشور رشد کند.برخورد امنیتی با شبکه، یک سوی راه است. سوی دیگر، از بین بردن محیطی است که باج‌گیری را سودآور می‌کند.

پیام نهایی باید ساده باشد: باج‌نیوز بداند فشار به منفعت ختم نمی‌شود و مدیر نیز بداند عقب‌نشینی مقابل شبکه‌های فشار راه حفظ جایگاه نیست.

پرونده زمانی به نتیجه واقعی می‌رسد که این چرخه شکسته شود؛ مدیر سالم مقابل فشار بایستد و حمایت شود، مدیر متخلف پاسخگو باشد و شبکه‌ای که تهدید را به کسب‌وکار تبدیل کرده، دیگر بازاری برای ادامه فعالیت پیدا نکند.