نفتی ها /فائزه پناهی؛ آنچه امروز سی‌ان‌ان از آن با عنوان بحرانی فراگیر یاد می‌کند دقیقاً همان نقطه‌ای است که نشان می‌دهد شوک نفت از بازار انرژی عبور کرده و به لایه‌های عمیق اقتصاد واقعی رسیده است.

یک ماه پس از آغاز جنگ ، اختلال در تنگه هرمز حدود یک‌پنجم جریان جهانی نفت و گاز را تحت فشار قرار داده و حالا اثر آن دیگر فقط در رشد قیمت بنزین یا نفت خام دیده نمی‌شود؛ بحران به خوراک پتروشیمی، پلاستیک، پلی‌استر، لاستیک، کود شیمیایی، هلیوم و حتی بسته‌بندی مواد غذایی رسیده است؛ سی‌ان‌ان به‌درستی از کمبود نفتا به‌عنوان گلوگاه اصلی نام می‌برد؛ ماده‌ای که شاید برای افکار عمومی ناشناخته باشد اما برای صنعت، همان حلقه‌ای است که از بسته‌بندی آب معدنی تا قطعات خودرو و تجهیزات پزشکی به آن وابسته‌اند. 

نکته قابل تامل اینجاست که فشار اصلی بازار در روزهای آینده از قیمت به کمبود فیزیکی تغییر فاز خواهد داد یعنی مسئله فقط این نیست که مواد اولیه گران شده‌اند؛ بلکه ممکن است اصلاً در بازار پیدا نشوند؛ این موضوع برای صنایع پایین‌دستی، به‌ویژه بسته‌بندی، لوازم خانگی، قطعه‌سازی، نساجی، تولید فیلم‌های پلیمری و حتی کشاورزی، یک هشدار جدی است. وقتی در آسیا قیمت رزین‌های پلاستیکی تا ۵۹ درصد رشد کرده و تولیدکنندگان بزرگ فقط برای یک ماه موجودی دارند، اثر موجی آن با کمی تأخیر به بازار های منطقه و جهانی هم خواهد رسید؛ به‌خصوص در شرایطی که مسیرهای وارداتی، بیمه حمل و تبادلات مالی نیز هم‌زمان تحت فشار جنگی هستند؛ برای همین، بحران جدید بیش از آنکه نفتی باشد، به‌زودی خود را در افزایش قیمت کالاهای روزمره، از مواد غذایی تا دارو و لوازم مصرفی نشان خواهد داد.