در پی این تنش‌ها، عبور و مرور کشتی‌ها در این شاهراه حیاتی انرژی با محدودیت‌هایی روبه‌رو شده و نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه انرژی در منطقه افزایش یافته است.

در همین راستا، محمد فتحعلی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در دهلی نو، در نشستی با رسانه‌ها اعلام کرد که ایران به تعدادی از کشتی‌های هندی اجازه عبور امن از تنگه هرمز را داده است؛ با این حال، وی از اعلام تعداد دقیق این کشتی‌ها خودداری کرد.

خبرگزاری رویترز نیز پیش‌تر گزارش داده بود که هند سه نفتکش ایرانی را که ماه گذشته توقیف کرده بود آزاد کرده است. بر اساس این گزارش، این اقدام در شرایطی انجام شد که در مقابل، ایران اجازه عبور دو کشتی هندی از تنگه هرمز را صادر کرده است.

بررسی عبور نفتکش‌ها با شرط معامله به یوان

پس از عبور چند کشتی هندی از این تنگه، دهلی‌نو درخواست تازه‌ای مطرح کرده و خواستار عبور امن ۲۲ کشتی دیگر شده است. در همین حال، یک مقام ارشد ایرانی به شبکه سی‌ان‌ان گفته است که ایران در حال بررسی صدور مجوز عبور برای تعداد محدودی نفتکش از تنگه هرمز است؛ مشروط بر آنکه معاملات مربوط به محموله‌های نفتی را با یوان چین انجام دهند.

این منبع افزوده است که چنین اقدامی در حالی مورد بررسی قرار دارد که جمهوری اسلامی ایران در حال تدوین طرحی جدید برای مدیریت جریان نفتکش‌ها از طریق تنگه هرمز است.

احتمال طرح مطالبات تحریمی ایران

در همین حال، برخی گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که شرایط کنونی ممکن است حتی بتواند فرصتی برای جمهوری‌ اسلامی فراهم کند تا برخی امکان‌های از دست رفته خود به واسطه تحریم‌ها در سال‌های اخیر را در برابر عبور امن از این تنگه، به عنوان امتیاز دریافت کند. برای مثال موضوع دارایی‌های بلوکه‌شده خود از کشورها را درخواست کند؛ دارایی‌هایی که بخش قابل توجهی از آن‌ها در کشورهایی مانند امارات متحده عربی، عربستان سعودی، کره جنوبی و عراق قرار دارد.

یا حتی شنیده می‌شود که ممکن است پیشنهادهایی مطرح شود مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی اجازه عبور امن کشتی‌ها از تنگه هرمز را به کشورهایی بدهد که محدودیت‌ها و مقررات تحریمی مرتبط با آمریکا علیه تجارت با ایران را کاهش دهند. به این ترتیب به نظر می‌رسد جمهوری‌اسلامی سعی دارد از موقعیت راهبردی تنگه هرمز برای بازپس‌گیری تمام امتیازات از دست رفته خود در میانه جنگ استفاده کند.

عوارض هرمز قانونا متعلق به عمان است

وی درباره ایده دریافت عوارض از هرمز که اخیرا مقامات ایران مطرح کرده‌اند و یا ماجرای گمانه‌ها درباره امتیازخواهی‌های جمهوری اسلامی برای عبور از تنگه‌هرمز نیز توضیح میدهد که در حال حاضر هنوز کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند عوارضی پرداخت نمی‌کنند، زیرا تنگه هرمز یک آبراه بین‌المللی و متعلق به یک کشور خاص نیست. 

او میگوید: ضمن اینکه خطوط تفکیک ترافیک دریایی رفت و برگشت کشتی‌ها به دلیل عمق بیشتر آب، در آب‌های سرزمینی عمان قرار دارد، نه در آب‌های سرزمینی ایران. بنابراین اگر قرار بر پرداخت عوارض هم باشد، از نظر قانونی این عوارض باید به عمان پرداخت شود.

وی در پایان به پرسشی درباره تأثیر احتمالی چنین اقداماتی بر روند آینده و امکان استفاده ایران از آن در مواجهه با تحریم‌ها پاسخ می‌دهند: تبعات چنین اقداماتی تا حد زیادی تابع تفسیر و زوایای دید متفاوت به موضوع است و البته نتیجه‌گیری به این بستگی دارد که اطلاعات پایه و اولیه در این زمینه تا چه اندازه دقیق و روشن باشد.