نفتی ها / حاشیه نخست این هفته اما مربوط به کشیده شدن پای دولت سیزدهم وسط بدهی ۲ میلیارد دلاری ونزوئلا می‌شود؛خبر چند روز پیش وزیر نفت درباره طلب چند میلیارد دلاری ایران از ونزوئلا، فقط یک روایت دیپلماتیک نیست؛ این خبر یک زخم باز قدیمی را دوباره به صدر اخبار آورده است؛ طلبی که به گفته محسن پاک‌نژاد، ریشه در سه تا چهار سال قبل دارد؛ یعنی دقیقاً دوره‌ای که دولت سیزدهم سکان سیاست انرژی و دیپلماسی نفتی را در دست داشت.

حضور هیأت‌های وزارت نفت ایران در ونزوئلا درست پیش از تشدید اقدامات آمریکا، بیش از آنکه نشانه پیگیری فعال مطالبات باشد، حالا شبیه تلاش دقیقه نودی برای بستن پرونده‌ای است که هنوز هم بسته نشده.

ابهام در «سازوکارهایی که شاید عملیاتی شود» و سکوت درباره سرنوشت واقعی این طلب، پرسش‌های جدی درباره کارآمدی مسیرهای انتخاب‌شده در دولت سیزدهم برای بازگشت منابع نفتی ایجاد کرده است؛ مسیری که فعلاً خروجی‌اش، فقط وعده است./ میز نفت

دومین حاشیه این هفته هم نقش پررنگ کارورهای انرژی دردرمان ناترازی گاز اختصاص دارد؛ درحالی‌که کشور هر زمستان با بحران مصرف گاز دست‌وپنجه نرم می‌کند، حالا شرکت‌های «کارور انرژی» به‌عنوان نسخه نجات معرفی می‌شوند؛ شرکت‌هایی که قرار است با فناوری، رقابت و گواهی صرفه‌جویی، مصرف را مدیریت کنندواین در حالی  است که مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران از توقف واردات گاز به کشور خبر داده است

اما پشت این روایت خوش‌بینانه، یک واقعیت تلخ پنهان است: اگر ساختار مصرف اصلاح نشود و داده‌های شفاف در اختیار این شرکت‌ها قرار نگیرد، کارورها هم به حلقه‌ای جدید از واسطه‌گری انرژی تبدیل می‌شوند.

هرچند مدل برد-برد-برد روی کاغذ جذاب است، اما تجربه سیاست‌گذاری انرژی در ایران نشان داده که بدون نظارت سخت‌گیرانه، هر ابزار نوآورانه‌ای می‌تواند به فرصت تازه‌ای برای رانت بدل شود. کارورها یا بازیگران هوشمند مدیریت انرژی می‌شوند، یا نامشان به فهرست پروژه‌های نیمه‌موفق اضافه خواهد شد./ایسنا

حاشیه سوم این هفته هم به موضوع تراستی‌ها، ارزهای گمشده و ساختاری که فساد را بازتولید می‌کند می‌پردازد؛ 

ماجرای بازنگشتن ارز حاصل از صادرات نفت، بیش از آنکه قصه چند شرکت یا فرد خاص باشد، داستان یک ساختار معیوب است. ساختاری که با ایجاد «فرایند اعتماد» به شخصیت‌های حقوقی غیرایرانی، عملاً کنترل درآمدهای نفتی را از دست داده است.

شرکت‌های تراستی با گردش‌های مالی سنگین، در سایه نبود شفافیت رشد کردند و فاصله بین پول دریافتی و پول پرداختی هر روز بیشتر شد. امروز همه‌چیز به نام تراستی‌ها نوشته می‌شود، اما واقعیت این است که یک شبکه رانتی شکل گرفته که پاسخ‌گوی مردم نیست.

این اخلال حالا فقط به بازگشت ارز ختم نمی‌شود؛ گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از رشد منفی ۱.۹ درصدی بخش نفت، زنگ خطر کاهش تولید را هم به صدا درآورده است. ترکیب کاهش تولید، افت صادرات و ناپدید شدن ارز، یعنی بحران چندلایه در قلب اقتصاد نفتی ایران./ مرکز پژوهش‌های مجلس

حاشیه آخر هم به نقش آزادگان در توسعه یا تعلیق حوزه انرژی می‌پردازد؛ پایان ضرب‌الاجل تأمین مالی میدان نفتی آزادگان، دولت و وزارت نفت را در موقعیتی تعیین‌کننده قرار داده است. میدانی که بزرگ‌ترین میدان مشترک نفتی کشور است، حالا قربانی تعلل بانک‌ها و تنفیذ مشروط قرارداد شده است.

قراردادی که بدون تأمین مالی اولیه تنفیذ شد، بیش از آنکه نشانه عزم برای توسعه باشد، شبیه عقب‌نشینی در برابر ناتوانی نظام تأمین مالی است. حالا توپ در زمین وزیر نفت است؛ یا قرارداد باید لغو شود یا آزادگان بیش از این در بلاتکلیفی می‌ماند.

هر روز تأخیر در آزادگان، یعنی عقب‌ماندن ایران از عراق در یک میدان مشترک؛ یعنی از دست رفتن سهم بازار، درآمد و قدرت چانه‌زنی ژئوپلیتیکی. اینجا دیگر جای مهلت‌دادن نیست؛ تصمیم فوری لازم است./ تسنیم

“لازم به ذکر است درج اخبار حواشی هفتگی حوزه نفت و انرژی در این بخش به منزله تایید آنها نیست و سایت تحلیلی خبری نفتی‌ها صرفا گردآورنده اخبار در این بخش خبری می‌باشد.”