نوسان نرخ خوراک  نرخ فروش

وکیوم‌باتوم، مهم‌ترین مؤلفه بهای تمام‌شده تولید قیر است. نرخ مصرف وکیوم‌باتوم روندی صعودی دارد و در ۶ماهه ۱۴۰۴ به محدوده حدود ۲۱۰ میلیون ریال/تن رسیده؛ یعنی فشار خوراک کاملاً جدی است.

در نگاه اول ممکن است گفته شود «نرخ فروش هم بالا رفته»، اما مسئله اصلی اینجاست که فاصله نرخ قیر و نرخ وکیوم‌باتوم (اسپرد) در فصل‌ها پایدار نیست و در برخی مقاطع افت می‌کند. این یعنی شرکت به‌جای یک مسیر باثبات سودآوری، با یک مدل «پرنوسان» جلو می‌رود؛ مدلی که به کوچک‌ترین شوک، حاشیه سود را تخریب می‌کند.

سقوط و جهش حاشیه سود | ثبات سودآوری زیر تیغ

شاید مهم‌ترین نکته انتقادی در داده‌های فصلی، نوسان بسیار شدید حاشیه سود ناخالص است. در برخی فصل‌ها حاشیه سود بالا می‌رود و در فصل بعدی افت می‌کند. این الگو، برای یک شرکت بزرگِ صنعتی، معمولاً علامت هشدار است: یا مدیریت خرید/فروش توان تثبیت سود را ندارد، یا شرکت به عوامل بیرونی به‌شدت وابسته است، یا ترکیب درآمد/هزینه‌ها به شکل «غیرقابل اتکا» تغییر می‌کند.

در همین چارچوب، اتکا به یک یا دو فصل خوب، می‌تواند تصویری خوش‌بینانه بسازد، اما روند نوسانی یعنی ریسک تکرار افت همچنان بالاست.

جمع‌بندی | آزمون واقعی در نیمه دوم سال

اگرچه نفت پاسارگاد در گزارش‌های رسمی بر رشد درآمد و تثبیت سودآوری تأکید دارد، اما بررسی دقیق داده‌ها نشان می‌دهد؛ رشد درآمد عمدتاً نرخ‌محور بوده، نه مبتنی بر رشد واقعی عملیات. از طرفی فروش شرکت وابستگی بالایی به نوسانات فصلی دارد و مدیریت هزینه خوراک به‌صورت پایدار و قابل اتکا بهبود نیافته است. بنابراین اگر در ماه‌های آینده، نرخ وکیوم‌باتوم با شتابی بیش از نرخ فروش قیر افزایش یابد، حاشیه‌ها دوباره تحت فشار قرار خواهد گرفت.

در نفت پاسارگاد، رشد فروش ریالی دیده می‌شود؛ اما افت حجم و نوسان سودآوری، هنوز اجازه نمی‌دهد از «ثبات عملکرد» صحبت کنیم.