به گزارش میزنفت، شرکت تجارت بین‌الملل سکو، بازوی تجاری هلدینگ پتروفرهنگ، با موجی از انتقادها و ابهامات مدیریتی روبه‌رو شده است. شنیده‌ها از احتمال برکناری مدیرعامل این شرکت حکایت دارد؛ خبری که تاکنون به‌صورت رسمی تأیید نشده، اما هم‌زمانی آن با بحران فروش متانول، انتشار یک فایل صوتی جنجالی و طرح پرسش‌هایی درباره منابع ارزی، توجه فعالان صنعت را به عملکرد سکو جلب کرده است.

مهم‌ترین پرسش به سهم ناچیز شرکت‌های پتروفرهنگ از صادرات متانول بازمی‌گردد. ایران از ابتدای جنگ تاکنون، با وجود تحریم‌های آمریکا و محدودیت‌های تجارت خارجی، حدود ۱.۵ میلیون تن متانول صادر کرده است. دو مجتمع تولیدی زیرمجموعه پتروفرهنگ نزدیک به ۲۰ درصد ظرفیت اسمی تولید متانول کشور را در اختیار دارند، اما سهم آنها از صادرات این دوره کمتر از یک درصد گزارش شده است.

این اختلاف بزرگ میان ظرفیت تولید و عملکرد صادراتی، به یک بحران عملیاتی تبدیل شده است. حدود یک ماه است که کاهش فروش محصولات، مخازن دو مجتمع تولیدی را تا آستانه تکمیل ظرفیت رسانده است. انباشت متانول و رسیدن مخازن به وضعیت «Tank Top»، امکان ادامه تولید عادی را محدود کرده و برخی خطوط را با کاهش تولید یا توقف مواجه ساخته است.

 

بحران از بازار به کارخانه رسید

مسئولیت بازاریابی و فروش محصولات این دو مجتمع بر عهده سکو قرار دارد. مأموریت اصلی یک شرکت بازرگانی نیز حفظ بازار، فروش مستمر محصول و مدیریت مسیرهای صادراتی در شرایط سخت است. با این حال، عملکرد فعلی سکو نه‌تنها نتوانسته جریان فروش را حفظ کند، بلکه بحران را از میزهای بازرگانی به خطوط تولید کشانده است.

موضوع فقط کاهش فروش نیست. توقف یا محدودشدن تولید، جریان درآمد، توان نقدینگی و استمرار فعالیت پتروفرهنگ را تهدید می‌کند. برخی برآوردها، آثار مالی این وضعیت تا زمان تنظیم گزارش را حدود ۲۰ همت نشان می‌دهد. ادامه بحران می‌تواند نقدینگی پتروفرهنگ و صندوق ذخیره فرهنگیان را در هفته‌های آینده با فشار بیشتری روبه‌رو کند.

اگر این فشار به تعهدات جاری و پرداخت حقوق و دستمزد سرایت کند، ابعاد ماجرا از یک ناکامی تجاری فراتر خواهد رفت. شکل‌گیری نارضایتی و اعتراض‌های کارگری نیز می‌تواند برای مجموعه هزینه‌های اجتماعی ایجاد کند. پتروفرهنگ تنها دو شرکت تولیدی دارد و اکنون هر دو شرکت هم‌زمان با بحران فروش و خطر توقف تولید دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

 

وویس پورسانت و ابهام ارزی

در میانه این بحران، فایل صوتی منتسب به مدیر بازرگانی سکو نیز منتشر شده است. در این فایل، ادعاهایی درباره درخواست پورسانت مطرح می‌شود. اصالت فایل و محتوای آن تاکنون از سوی مراجع رسمی تأیید نشده است و نمی‌توان ادعاهای مطرح‌شده را قطعی دانست. با این حال، انتشار چنین فایلی در شرایط فعلی، مطالبه برای بررسی مستقل و ارائه توضیحات شفاف را افزایش داده است.

گزارش‌هایی نیز درباره کسب درآمد سکو از محل رسوب مانده ارز صادراتی شرکت‌های کیمیا و سبلان در سال‌های گذشته مطرح شده است. این موضوع نیز به انتشار اسناد مالی، مدت نگهداری ارز، نحوه تسویه منابع و میزان درآمد حاصل از آن نیاز دارد. شفاف‌سازی این موارد می‌تواند مرز میان درآمد قانونی، ضعف در بازگشت منابع و ادعاهای اثبات‌نشده را مشخص کند.

 

سکو آمارها را منتشر کند

اگر عملکرد سکو قابل دفاع است، انتشار آمار می‌تواند بخش مهمی از ابهامات را برطرف کند. حجم و ارزش فروش، سهم هر مجتمع از صادرات، عملکرد کارگزاران، دلایل انباشت محصول، وضعیت ارزهای صادراتی و برنامه خروج از بحران باید در اختیار ذی‌نفعان قرار گیرد.

اکنون پرسش کارکنان و فعالان صنعت روشن است. چگونه مجموعه‌ای با حدود ۲۰ درصد ظرفیت اسمی تولید متانول کشور، کمتر از یک درصد صادرات را در اختیار دارد؟ چرا ضعف فروش به پرشدن مخازن و توقف تولید رسیده است؟ سرنوشت ارز حاصل از صادرات سال‌های گذشته چه شده و سکو چه برنامه‌ای برای بازگرداندن دو مجتمع به مدار تولید کامل دارد؟

صندوق ذخیره فرهنگیان، پتروفرهنگ و نهادهای نظارتی باید درباره این پرسش‌ها پاسخ مستند ارائه کنند. ماجرا دیگر یک افت معمول در فروش نیست؛ بحران عملکرد بازوی تجاری، کل زنجیره درآمدی پتروفرهنگ و منافع فرهنگیان عضو صندوق را نشانه گرفته است.